Сұрақтар мен жауаптар
Алматыдағы LEZ, аккредиттелген станциялар, техникалық зерттеп-қарау, көлікті дайындау және tehosmotr.asia аккредиттелген орталығының қызметтері туралы жауаптар.
LEZ аймағы туралы
LEZ (Low Emission Zone) — шығарындылары төмен аймақ. Бұл ауа сапасын жақсарту үшін көлік шығарындыларын бақылау ұйымдастырылған Алматының белгіленген аумағы.
Жобаның мақсаты — көлік шығарындыларынан ауаның ластануын және олардың тұрғындар денсаулығына әсерін азайту, қалалық ортаны жақсарту. Сондай-ақ шығарындылары аз көліктерді, соның ішінде электромобильдерді пайдалануды ынталандыру көзделген.
Оператор — Алматы қаласының Жол қозғалысын ұйымдастыру және жолаушылар көлігі басқармасының «Алматы паркинг» ШЖҚ КМК. Оператор сайтында оны тағайындаудың негізі ретінде Алматы әкімдігінің 2026 жылғы 25 ақпандағы № 1/119 қаулысы көрсетілген. LEZ.kz — тәуелсіз ақпараттық жоба, әкімдіктің немесе аймақ операторының сайты емес.
Жалпы қалалық талаптар Алматы мәслихатының 2025 жылғы 30 желтоқсандағы № 272 шешімімен бекітілген Атмосфералық ауаны қорғау қағидаларында белгіленген. Оператор ақпаратына сәйкес, LEZ шекаралары әкімдіктің 2026 жылғы 28 сәуірдегі № 2/267 қаулысымен анықталған. Құжаттар мен түсіндірмелерге сілтемелер «Заңдар мен нормативтер» бөлімінде берілген.
Аймақ Бөгенбай батыр көшесінің оңтүстігінде, Абай даңғылының солтүстігінде, Желтоқсан көшесінің шығысында және Достық даңғылының батысында орналасқан. LEZ.kz сызбасында шекаралардың өзара орналасуы масштабсыз көрсетілген. Нақты жол учаскесінің аймаққа жататынын оператордың ресми картасы мен орнатылған жол белгілері бойынша анықтау қажет.
Мерзімдер мен кіру ережелері
Әкімдіктің қолданыстағы түсіндірмесіне сәйкес, қазіргі кезеңде LEZ аймағына кіру ақысы, қозғалыс шектеулері және дәл аймаққа кіргені үшін айыппұлдар көзделмеген. Оператор зерттеп-қараудың оң нәтижесі бойынша кірудің басталу күнін 2027 жылғы 8 қаңтар деп көрсетеді. Көліктің техникалық жай-күйіне қойылатын жалпы талаптар мен шығарындылар нормативтерін асыру үшін жауаптылық сақталады.
Оператор екі кезеңді белгілейді. 2026 жылғы 1 маусымнан бастап аймаққа кіру туралы хабарламалар көзделген. 2027 жылғы 8 қаңтардан бастап кіруге шығарындылар нормативтеріне сәйкестікті техникалық зерттеп-қараудың оң нәтижесі болғанда ғана рұқсат етіледі; сәйкестігі расталмаған көліктерді аймақта пайдалануға шектеулер енгізіледі.
2027 жылғы 8 қаңтардан бастап LEZ аймағына кіруге шығарындылар нормативтеріне сәйкестікті техникалық зерттеп-қараудың оң нәтижесі болғанда ғана рұқсат етіледі. Сәйкестігі расталмаған көліктерді аймақ аумағында пайдалануға шектеулер енгізіледі.
Шығарындыларды өлшеу — станцияның қызметі. Қызмет ақысын төлеу зерттеп-қараудың оң нәтижесін алмастырмайды және LEZ аймағына кіру рұқсаты үшін төлем болып саналмайды.
Автомобиль көлігі саласындағы кәсіпкерлік қызметте пайдаланылмайтын жеке M1 жеңіл автомобильдері үшін жыл сайынғы міндетті техникалық қарап-тексеру шығарылған жылын қоса алғанда, жасы жеті жылдан асқанда көзделген. Бұл — техникалық қарап-тексеру мерзімділігінің ережесі. 2027 жылғы 8 қаңтардан бастап LEZ аймағына кіру шарты бөлек қаралады: көліктің жасы нақты шығарындылардың нормативтерге сәйкестігін өздігінен растамайды.
Іштен жанатын қозғалтқышы жоқ электромобильде пайдаланылған газдар болмайды, сондықтан оған шығатын газдарды өлшеу жүргізілмейді. Гибридті көлікте іштен жанатын қозғалтқыш бар: зерттеп-қарау кезінде оның түріне сәйкес шығарындылары тексеріледі. Гибридті толық электрлік көлікпен теңестіруге болмайды.
Оператор жариялаған кіру шарттарында иесінің тұрғылықты жері немесе көліктің тіркелген жері бойынша бөлек босату көрсетілмеген. Бұл жағдайлар шығарындылардың нормативтерге сәйкестігін растауды алмастырмайды. Жеке кіру тәртібі мен өзгерістерді «Алматы паркинг» операторынан нақтылаңыз: +7 (727) 390-8000 немесе 109.
Техникалық зерттеп-қарау
Техникалық зерттеп-қарау автокөліктің шығатын газдарындағы ластаушы заттардың деңгейін анықтауға және белгіленген нормативтерге сәйкестігін бағалауға арналған. Өлшеулер аккредиттелген станцияда тиісті жабдықпен жүргізіледі. Бензин және газбен жүретін көліктерде шығатын газдардың уыттылығы, дизельді көліктерде түтіндігі тексеріледі.
Жоқ. Міндетті техникалық қарап-тексеру автокөліктің жалпы техникалық жай-күйін бағалайды, ал шығарындыларды зерттеп-қараудың жеке міндеті — экологиялық өлшеулер. Әкімдік түсіндірмесіне сәйкес, зерттеп-қарау қарап-тексеруді алмастырмайды және оның құрамдас бөлігі емес. Тиісті қызметтерді көрсететін аккредиттелген станцияда екі рәсімнен бір рет барғанда өтуге болады.
Қағидалардың 74-тармағы Алматыда пайдаланылатын M1 жеңіл автомобильдерін, M2 және M3 автобустарын, N1, N2 және N3 жүк автомобильдерін, L санатындағы мотоциклдерді қамтиды. Өлшеу түрі қозғалтқышқа байланысты: бензин мен газ үшін уыттылық, дизель үшін түтіндік өлшенеді.
Мерзімінен бұрын өту талап етілмейді. Егер техникалық қарап-тексеру 2026 жылғы 1 қыркүйекке дейін жүргізілсе, берілген құжат белгіленген жарамдылық мерзімі аяқталғанға дейін күшінде болады. Жаңа тәртіп енгізілгені үшін ғана қайта қарап-тексеру немесе алдын ала экологиялық зерттеп-қарау қажет емес. Зерттеп-қарауды келесі жоспарлы қарап-тексеру мерзімі келгенде ескеру керек.
Тексеруден сертификатталған жабдықпен жарақтандырылған және бірыңғай жүйеге қосылған аккредиттелген станцияларда өтуге болады. Әдеттегі техникалық қарап-тексеру жұмыс істеп тұрған қарап-тексеру орталықтарында жүргізіледі. Екі қызметті де көрсететін аккредиттелген станцияда көлік иесі техникалық қарап-тексеру мен экологиялық зерттеп-қараудан бір рет барғанда өте алады.
Бензин және газ көліктерінде CO — көміртек оксиді және CH — жанбаған көмірсутектер өлшенеді. M және N санаттары үшін CH ресми шектері нормативтік топ пен бейтараптандыру жүйесіне қарай 100, 400 немесе 1200 млн⁻¹ құрайды. Дизельде PM2.5 немесе PM10 массасы тікелей емес, k түтінділік коэффициенті өлшенеді. Рәсім ҚР СТ 1433-2023 бойынша орындалады, сандық шектер Мониторинг қағидаларының 2–3-қосымшаларында белгіленген.
Зерттеп-қарау алдында шығару жүйесінің жарамдылығы мен герметикалығын қамтамасыз ету қажет. Оператор талаптарында шығару жүйесінің зақымдануы және Check Engine сияқты ақаулық индикаторларының жануы немесе жыпылықтауы жеке көрсетілген. Мұндай белгілер болса, алдын ала диагностика жүргізіп, ақаудың себебін жою қажет. Келмес бұрын қабылдау уақытын және құжаттар тізбесін станциямен келісіңіз.
Өлшенген көрсеткіштер мен анықталған сәйкессіздіктердің сипаттамасын алыңыз. Диагностика жүргізіп, асып кету себептерін жойыңыз, содан кейін қайта зерттеп-қарауды келісіңіз. Көліктің жасы мен Еуро сыныбы өлшеудің оң нәтижесін алмастырмайды.
Техникалық зерттеп-қарау нәтижесі тексеру жүргізілген күннен бастап 12 күнтізбелік ай бойы жарамды (Алматының атмосфералық ауаны қорғау қағидаларының 76-тармағы). Бұл мерзім шығарындыларды зерттеп-қарауға қатысты; міндетті техникалық қарап-тексерудің мерзімділігі бөлек белгіленеді.
Зерттеп-қарау қорытындысы бойынша электрондық хаттама жасалады. Мәліметтер электрондық журналға енгізіліп, мамандандырылған жүйеде кемінде үш жыл сақталады (Қағидалардың 75-тармағы). Көлік деректерін, күнін, өлшенген көрсеткіштерді және қорытындыны тексеріңіз. Хаттаманың көшірмесін немесе үзіндісін алу тәсілін станция хабарлайды.
Көлікті сәйкестендіру үшін тіркеу куәлігін (техпаспортты) дайындаңыз. Бір мезгілде міндетті техникалық қарап-тексеруден өтсеңіз және газ жабдығын пайдалансаңыз, оның мерзімдік сынақтары мен қауіпсіздік талаптарына сәйкестігі туралы құжаттарды дайындаңыз. Жөндеуден кейін келсеңіз, алдыңғы өлшеу нәтижелерін сақтаңыз. Таңдалған рәсімдерге қажетті құжаттардың түпкілікті тізімін жазылу кезінде растаңыз.
Қабылдау уақыты, шығарындыларды өлшеу ұзақтығы және қайта зерттеп-қарау құны келмес бұрын станциямен келісіледі. Теріс нәтижеден кейін анықталған ақауларды жойып, көлікті қайта өлшеуге ұсыныңыз. Қайта әдеттегі техникалық қарап-тексеруге ақы төлеу ережелерін шығарындыларды өлшеуге автоматты түрде қолдануға болмайды.
Құны және станцияға жүгіну
tehosmotr.asia тарифтері бойынша шығарындыларды жеке қызмет ретінде өлшеу құны — 5 000 теңге. Міндетті техникалық қарап-тексеруден бір мезгілде өткен кезде өлшеу құны — 3 500 теңге. Бұл станцияның шығарындыларды зерттеп-қарау тарифтері.
3 500 теңге — станцияда міндетті техникалық қарап-тексеруден бір мезгілде өткен кездегі экологиялық зерттеп-қарау құны. Бұл екі рәсімнің жалпы бағасы емес. Міндетті техникалық қарап-тексеру жеке тариф бойынша төленеді; таңдалған қызметтердің жалпы сомасын жүгінген кезде келісу қажет.
Иә. tehosmotr.asia — автокөліктердің шығарындылар нормативтеріне сәйкестігін техникалық зерттеп-қарайтын аккредиттелген орталық. Жазылу және бос уақытты нақтылау үшін +7 777 211 44 22 нөміріне қоңырау шалыңыз.
tehosmotr.asia: Алматы, Мақатаев көшесі, 117, «Лотос» бизнес-орталығы. Телефон: +7 777 211 44 22. Электрондық пошта: 2114422@list.ru. Жұмыс уақыты: дүйсенбі–жұма 09:00–19:00, сенбі 09:00–16:00, жексенбі — демалыс. Келмес бұрын бос уақытты нақтылаңыз.
LEZ және зерттеп-қарау тәртібі туралы түсіндірмелерді Алматы әкімдігі gov.kz сайтында жариялайды. Шекаралар, кезеңдер және көлікке қойылатын талаптарды «Алматы паркинг» операторы орналастырады. Нормативтік құқықтық актілер «Әділет» жүйесінде, стандарт туралы мәліметтер ҚазСтандартта қолжетімді. LEZ.kz сілтемелерінде ұйымның атауы мен құжат тақырыбы көрсетілген.
Алматыдағы шығарындыларды өлшеу құны
Шығарындыларды жеке қызмет ретінде өлшеу
5 000 ₸
Автокөліктің шығарындылар нормативтеріне сәйкестігін техникалық зерттеп-қарау.
Техникалық қарап-тексерумен бірге өлшеу
3 500 ₸
Станцияда міндетті техникалық қарап-тексеруден бір мезгілде өткен кезде.
Шығарындыларды өлшеу құны көрсетілген. 3 500 ₸ сомасы экологиялық зерттеп-қарауға қатысты, бұл екі рәсімнің жалпы құны емес. Міндетті техникалық қарап-тексеру құны бөлек есептеледі.
Тарифтерді tehosmotr.asia ұсынған.
Сондай-ақ оқыңыз
Алматыда автокөліктерді техникалық зерттеп-қарау
Алматыда көлік шығарындыларын міндетті тексеру: қашан өту керек, техникалық қарап-тексеруден айырмасы және өлшенетін көрсеткіштер.
ТолығырақАлматыдағы LEZ аймағына кіру ережелері
2027 жылғы 8 қаңтардан бастап Алматы LEZ аймағына кіру: техникалық зерттеп-қараудың оң нәтижесі, шығарындылар нормативтері және пайдалану шектеулері.
Толығырақ